Türk Milli Takımı, geçtiğimiz cumartesi gecesi Yunanistan deplasmanında fevkalade kritik bir maça çıktı. Kafilemizde kimlerin yer aldığını basından takip etmişsinizdir. Ancak kafileyle birlikte Yunanistan’a gidenler arasında ‘Futbolla ne kadar alakalı olabilir ki?’ denilebilecek bir şeyler daha vardı: Altısı ‘Sütlü Nuriye’ olmak üzere dokuz tepsi tatlı... Esasında bu durum son yıllarda neredeyse bir Milli Takım geleneği olmuştu. 2002 Dünya Kupası’na aşçılarını da götüren futbolcularımız idmansız kalabilirler; ama tatlısız asla… Nitekim, 2002 Dünya Kupası kafilesinde de tepsilerce Sütlü Nuriye bulunmakta idi. Hatta Hakan Şükür’ün yurt dışı maceraları sırasında da İstanbul’dan bol bol Sütlü Nuriye siparişi verdiği anlatılır.

Biz de Yunanistan’a Sütlü Nuriyeler ile giden A Milli Takım’dan yola çıkarak Türk futbolundaki tatlı kültürünü bir kaleme alalım istedik. İnternette Sütlü Nuriye ile ilgili bilgiler arıyorduk ki karşımıza geçtiğimiz yıllarda gazetelerde yer alan şöyle bir haber çıktı: “Yunanlılar’ın en çok sevdiği tatlılar arasında Sütlü Nuriye ilk sırayı alıyor. Gezmek için otobüslerle Türkiye’ye gelen Yunanlı turistler, ülkelerine dönüşte Edirne’den en çok Sütlü Nuriye tatlısı götürüyor. Yunanlılar, Türkiye’ye gezmek için gelen yakınlarına en çok Sütlü Nuriye siparişi veriyor. ‘Yemek ve tatlı kültürleri bize çok benziyor’ diyen Edirne’deki pastane işletmecileri, Sütlü Nuriye satışlarından oldukça memnun.” Bu habere tekrar dönmek üzere yazımıza devam ediyoruz.

Türk futbolunun tatlı ile olan muaşakası, literatürümüzde çoktan yerini almış durumda. Neticede futbol, oynandığı ülkenin sosyal yapısı ve geleneklerinden bağımsız düşünülemeyecek bir mefhum. Türk kültüründe tatlının da inkâr edilemez bir yeri var kuşkusuz. Mezopotamya’da üç bin yıllık bir mazisi olan tatlı kültürü, Türk mutfağının da en önemli unsurlarından biri. Osmanlı saray mutfağına giren ve zamanla Payitaht’ta ‘Baklava Alayı’ oluşturmaya kadar varan gelenek, toplumun her katında da karşılık bulmuştur. Ramazan’da güllaç; ölüm, askere uğurlama, düğün, hac dönüşü, okula başlama gibi merasimlerde helva; bayramlarda şeker, baklava, kadayıf; düğünlerde baklava, helva, lokum; nişan ve doğumlarda çikolata; Muharrem ayında aşure; yolculuktan gelirken pişmaniye; kız istemeye giderken çikolata; yemekten sonra sütlaç, hoşaf, komposto vazgeçilmezlerimiz arasındadır…

***

Sütlü Nuriye, ihtilal tatlısı!

Bu ülkede yıllarca genç aşıklar muhallebicilerde buluşmuş, komşular birbirlerine baklava açmak için yardıma gitmişlerdir. Yeni gelin eve girerken ağzına bir parmak bal çalınır, üzerine küçük şekerlerden atılır… Ve tabii bir de tatlı yiyip tatlı konuşulur… Bir imparatorluk olma özelliklerini fazlasıyla ihtiva eden Osmanlı’da tatlı kültürü geniş bir coğrafyanın ve farklı medeniyetlerin müşterek ürünü olmuş. Mesela, Kemalpaşa tatlısı, Balkanlar’dan dönen Türk nüfusla birlikte gelmiş bir muhacir tatlısıdır. İlk pişmaniye ustası ise Ermeni asıllı bir Osmanlı olan Hacı Agop Efendi’dir… Sütlaç ise hayvancılığın yoğun olduğu Türkistan’da başlayıp Anadolu’da da devam eden önemli bir Türk tatlısıdır. Milli futbolcularımızın bir numaralı tercihi olan Sütlü Nuriye ise ‘İhtilal Tatlısı’ olarak da biliniyor. 12 Eylül sonrasında artan enflasyonla birlikte tatlıdan da vazgeçemeyen ev hanımları için daha az masraflı olduğu için tercih edilen ve son çeyrek asırda popülaritesi artan bir tatlı çeşidi. Aslında Sütlü Nuriye tatlısının kendisi bile başlı başına milli! Zira, Nuriye isimli Diyarbakırlı bir bayan tarafından ilk defa yapılmış, İstanbul’da bilhassa Gaziantepliler tarafından üretiliyor, Bursa’da kadayıflısı meşhur, fındıkları Giresun ve Ordu’dan getirilmekte, Milli Takım’a ise Kocaeli’de üretiliyor.

***

Anelka’nın baklava yorumu

Tatlının bu kadar hayatın içinden olduğu bir ülkede futbolda da tatlı manzaraları çıkıyor karşımıza. F.Bahçe’nin eski oyuncusu Anelka geçen yıl verdiği bir röportajda “Türkiye’de en garibime giden şey, taraftarın idmana gelip bize tatlı ikram etmesidir. Neden tatlı veriyorlar, anlamıyorum!” demişti. Evet, Türkiye’nin en bilinen tribün geleneklerinden biri de topçulara tatlı (ama ekseriyetle baklava) ikram edilmesidir. Bu tatlı ikramını ilk defa kimler yapmıştır bilinmez; ancak bilinen bir şey var ki takıma moral vermek için gidilen idmanlarda tatlı ikramı bir gelenek halini almıştır. Taraftar, kendi elleriyle topçusuna tatlı yedirir, onlara olan inanç ve güvenlerini tekrar eder. Bu davranış, şu anlama da gelir: “Tatlı yiyelim, tatlı puanlar alalım. Bu tatlıları size moral olsun diye yediriyoruz. Ama icabında acısını çıkarmayı da biliriz!”

Sütlü Nuriye’nin Milli Takım mutfağına girmesiyle birlikte Türk futbolunun milli seviyede ciddi bir yükseliş periyodu yakalaması aynı döneme geliyor. Sizi bilemem; ama biz bu durumdan bazı şeyler çıkarmıyor değiliz. Çok eskiden atalarımız bir kuzuyu yiyip üzerine kımızı içer ve cenge gidermiş. Acaba bizim topçular da maç öncesi ve devre arası Sütlü Nuriye’leri mideye indirip FIFA’nın ya da WADA’nın henüz tespit edemediği gizli bir doping almış olamazlar mı? Valla biz iki porsiyon Sütlü Nuriye’den sonra bir oturuşta 300 makale, 45 hikaye, 10 da roman yazabilecek hale geliyoruz da(!)…

Son olarak, geçtiğimiz yıllarda Yunanlılar baklavanın kendi tatlıları olduğunu ileri sürmüştü. Kendi tatlıları olsa maçlardan önce Yunanlı futbolculara taraftarlar baklava ikram eder ve Türkiye maçı öncesi moral verirlerdi. Birçok Türk gazeteci Yunan Milli Takımı’nın kampına gidip röportaj yaptı, fotoğraf çekti. Ama hiç kimse baklavalı bir manzarayla karşılaşmadı. Ayrıca, yazımızın başında dediğimiz gibi Yunanlılar’ın en çok sevdiği tatlılar arasında Sütlü Nuriye ilk sırayı alıyor. Anlaşılan o ki Yunanlı futbolcular Türkiye maçından önce ya Sütlü Nuriye siparişi vermeyi unutmuş ya da bizimkiler daha fazla Sütlü Nuriye yemiş!